HOE ZIT HET MET...

DUURZAAMHEID IN DE LUCHTVAART

Duurzaam vliegen bestaat nog niet en er is geen vooruitzicht dat het er snel gaat komen. Als we echt duurzaam willen reizen, moeten we afzien van vliegen. Het is nodig dat we niet alleen vaker besluiten het vliegtuig te mijden, maar ook zorgen dat de luchtvaart verder verduurzaamt.

Stap voor stap

Hoe verduurzaamt de luchtvaart? Wat kun je zelf doen om bij te dragen aan een lagere CO₂ uitstoot als je gaat vliegen?

Er is goed nieuws en slecht nieuws als het gaat om duurzame luchtvaart. Het goede nieuws is dat je met continu innoveren en verbeteren stapje voor stapje kunt verduurzamen. Vliegtuigen worden langzaamaan iets efficiënter en stoten gemiddeld elk jaar 1,9 procent minder CO₂ uit. Het slechte nieuws overheerst: de totale emissie van de sector is de afgelopen decennia sterk gestegen. De coronapandemie zorgde voor een tijdelijke dip. Het verduurzamen van de luchtvaart gaat nog vele tientallen jaren duren. De belangrijkste bijdrage is en blijft veel minder vliegen.

Vraag: Hoe vaak kun je met twee personen met de benzineauto naar Frankrijk op vakantie in plaats van één keer vliegen naar Bali, inclusief twee weken hotel?

Antwoord

Je kunt negen keer met twee personen met de benzineauto naar Frankrijk op vakantie in plaats van één keer vliegen naar Bali, inclusief twee weken hotel

Het gaat lang niet hard genoeg!

Het gaat lang niet hard genoeg!

• Rond 2030 wordt er twee keer zoveel gevlogen als nu is de prognose. Boeing verdubbelt hun vloot tot 2036 tot bijna 47.000 vliegtuigen. Zonder maatregelen zal de uitstoot van vliegtuigen enorm toenemen.
• Hoge aanschafkosten hinderen snelle vooruitgang. De kerosine-slurpende vliegtuigen van Airbus en Boeing kosten nieuw 100 miljoen dollar; die vervang je niet snel (pas na twintig jaar).
• Om meer te innoveren, moet er een eerlijke prijs komen voor vliegtickets. Maar zelfs prijsverhogingen van honderd euro per vlucht ontmoedigen vliegen onvoldoende, zeggen deskundigen. En techniek alleen is ook niet de oplossing. Uiteindelijk moet de politiek paal en perk stellen aan het vliegen, als we een significante vermindering van vliegverkeer willen.
• Vliegen draagt niet alleen door CO₂-uitstoot bij aan klimaatverandering. Ook stikstofoxiden en waterdamp hebben een nadelige invloed op de atmosfeer en zorgen voor méér opwarming, vermoedelijk tot wel twee keer het effect van CO₂ alleen (3,5%).

Wat wil Nederland?

De overheid wil de uitstoot van de luchtvaart in stappen verminderen:

2030: 14% van alle in Nederland getankte vliegtuigbrandstof is duurzaam. Vervoer van passagiers, bagage en vracht op luchthavens gaat alleen nog elektrisch.

2050: binnenlandse luchtvaart mag geen CO₂ meer uitstoten.

Wat wil de luchtvaart-sector?

Vanaf 2020 mag de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen door de luchtvaart niet meer groeien, maar moet CO₂-neutraal zijn.

2070: nul CO₂-uitstoot voor al het wereldwijde vliegverkeer.

• Pipistrel, een Sloveens bedrijf, levert tweezittertoestellen, aangedreven met energie uit een accu. Het bereik is 68 kilometer bij zuinig vliegen, zonder tegenwind.
• Ruimtevaartorganisatie Nasa ontwikkelt de X-57, een elektrisch vliegtuigje met veertien door batterijen aangedreven elektromotoren. Het toestel heeft een bereik van 160 kilometer en een snelheid van 275 kilometer per uur.
• De E-Flight Academy op vliegveld Teuge is de eerste Nederlandse vliegschool waar ze volledig elektrisch vliegen.
• Vliegtuigbouwer ZeroAvia wil in 2024 zonder CO₂-uitstoot van Rotterdam naar Londen vliegen in een vliegtuig dat volledig op waterstof draait. Het toestel heeft negentien zitplaatsen.
• Vliegmaatschappijen zetten in op het gebruik van duurzame brandstof, Sustainable Aviation Fuel, gemaakt van grondstoffen die geen ontbossing veroorzaken of de voedselproductie tekortdoen.

Vliegtuigen:

• lichtere materialen, waardoor je minder brandstof nodig hebt;
• betere aerodynamica en efficiëntere motoren die vliegtuigen steeds zuiniger maken.  

Met bovenstaande maatregelen bespaar je 15 tot 20 procent brandstof voor de volgende generatie vliegtuigen.

Duurzame brandstof:

• bio-kerosine, gemaakt van frituurvet en dierlijke vetten, zorgt voor minder CO₂-uitstoot. In Nederland (Delfzijl) zijn plannen om in 2025 de eerste fabriek voor bio-kerosine in bedrijf te nemen. Kritische kanttekening: frituurvet en dierlijke vetten zijn lang niet voldoende beschikbaar om op grote schaal te produceren;
• synthetische kerosine, gemaakt van uit de lucht afgevangen CO₂, water en duurzame elektriciteit;
• op lange termijn is een combinatie van waterstof-elektrisch aangedreven motoren mogelijk.

Financieel:

Stop met het subsidiëren van luchtvaart. Op dit moment is er alleen luchthavenbelasting, waardoor deze sector niet de stappen neemt die nodig zijn om bij te dragen aan de klimaatdoelen. Dat geld gaat naar Schiphol en andere luchthavens en is dus eigenlijk geen belasting. Door een stevige btw en accijnsbelasting in te voeren op kerosine en vliegtickets, stijgen de prijzen van vliegtickets en ontstaat de kans dat er minder gevlogen gaat worden. Het Nationaal Groeifonds maakte in april dit jaar bekend dat zij een kwart miljard euro investeren in de ontwikkeling van techniek voor waterstofvliegtuigen en de laad- en tankfaciliteiten die daarbij horen.