Duurzaam dilemma

Beleggen in bedrijven die werken met privacygevoelige data?

Er zijn bedrijven die de bewaking van privacygevoelige data niet (volledig) op orde hebben. Of geld verdienen aan het gebruiken en doorverkopen van klantdata. In deze bedrijven willen we met onze ASN-beleggingsfondsen liever niet beleggen. Maar hoe controleren we dat?

Lees verder 

Voor consumenten is het privacybeleid van bedrijven een tamelijk ongrijpbaar fenomeen. Het is niet het criterium waarop ze direct ‘aanslaan’ als ze duurzaam willen beleggen. Zaken als kinderarbeid of wapenhandel zijn nu eenmaal explicieter en tastbaarder, en gemakkelijker te verifiëren. Maar: privacy is een grondrecht, het gaat over zeggenschap over je eigen gegevens, het is een voorwaarde om vrij te zijn in wie je bent en wat je doet. Maar zélf privacyvoorwaarden lezen en begrijpen is ingewikkeld en kost veel tijd. Toch is controle erop steeds belangrijker, zeker nu de komst van 5G nog intensiever dataverkeer mogelijk maakt.

Schending van mensenrechten

Met enige regelmaat halen bedrijven als Google of Facebook de pers wanneer er iets misgaat op het gebied van databeheer. Denk bijvoorbeeld aan het schandaal rondom Cambridge Analytica. Dat Britse bedrijf misbruikte in 2016 Facebook-profielen voor het heimelijk beïnvloeden van tientallen miljoenen Amerikaanse kiezers. Wereldwijd zijn er rechtszaken over privacyschendingen door Google. Denk aan het scannen van Gmail-berichten voor maatwerkadvertenties, het niet vermelden van een microfoon in een Google Nest-beveiligingscamera, opnemen van gesprekken door Google Home of het ondanks een ‘nee’ toch doorgeven van hartslag- en andere biometrische gegevens door slimme horloges.
Daarnaast kunnen data in verkeerde handen vallen, bijvoorbeeld in landen waar de overheid het niet zo nauw neemt met de naleving en handhaving van mensenrechten of bij een hack. Data kunnen worden gebruikt om mensen te vervolgen die een afwijkende mening hebben. In Myanmar bijvoorbeeld sloot de overheid delen van het internet af.
ASN Impact Investors (beheerder van de ASN beleggingsfondsen) had twee telecombedrijven die actief zijn in Myanmar in haar beleggingsuniversum opgenomen, KDDI en Ericsson. Na onderzoek en engagement is besloten KDDI af te keuren, omdat dit bedrijf de risico’s op schenden van mensenrechten niet erkent.

Extra waakzaam

Helaas kunnen ook beleggingsprofessionals niet met 100 procent zekerheid zeggen dat bedrijven nooit privacygevoelige data delen. Het beheer en de bewaking van privacygevoelige informatie blijft tamelijk ongrijpbaar en lastig te controleren. Je ziet het eigenlijk pas als het fout gaat. Inmiddels is wel duidelijk dat de ene sector een slechtere reputatie heeft op het gebied van databeheer dan de andere. Sectoren als telecom, software, hightech en social media zijn gevoeliger voor misstanden rondom data dan andere sectoren – zeker in landen die geen democratische rechtstaat zijn – of maken soms zelfs een verdienmodel van het gebruik van klantdata. ASN Impact Investors is in dat geval extra waakzaam en controleert scherper op beleid en processen van bedrijven in deze sectoren: wat hebben ze hierover vastgelegd; doen ze wat ze beloven. Maar ook: komen bedrijven negatief in het nieuws over hun omgang met privacygevoelige informatie beleggingen.

Dit pleit voor beleggen in bedrijven die werken met privacygevoelige data

Communicatie en toegang tot informatie is waardevol voor de ontwikkeling en ontplooiing van mensen, draagt bij aan vrije nieuwsgaring en daarmee aan de vrijheid van meningsuiting. Goede nieuwsvoorziening is belangrijk voor een goed functionerende democratie.

Dit pleit tegen beleggen in bedrijven die werken met privacygevoelige data

Informatie kan in verkeerde handen vallen, zeker in landen waar geen vrije, democratische samenleving is. Beperkte nieuwsvoorziening kan de democratie schaden.

Standpunt ASN Bank

ASN Impact Investors wil beleggen in bedrijven die het beheer en de bewaking van privacygegevens op orde hebben. In sommige sectoren is er sprake van een verhoogd risico op (grootschalig) datamisbruik. Tegelijkertijd zijn veel deelsectoren (zoals telecom en social media) relevant vanwege de bevordering van de vrijheid van meningsuiting. Zeker wanneer deze bedrijven gevestigd zijn in landen die geen vrije, democratische rechtstaat zijn en die mensenrechten niet waarborgen, stelt Mariëtta Smid, senior manager duurzaamheid bij ASN Impact Investors.
‘In landen als China en Iran kan privacygevoelige informatie in verkeerde handen vallen of zelfs bewust door de overheid zijn vergaard. Vervolgens zijn burgers hun leven mogelijk niet zeker. Wij stellen daarom als beleggingscriterium dat een bedrijf in haar beleid moet vastleggen dat privacy van werknemers en klanten wordt gerespecteerd. Overwegen we te investeren, dan analyseren we eerst het privacybeleid en de processen. Is een bedrijf daarin bijvoorbeeld ISO-gecertificeerd?’
Ook controleert ASN Impact Investors of het bedrijf in kwestie negatief in het nieuws is geweest rondom privacykwesties. Mariëtta: ‘Een voorbeeld van een telecombedrijf dat zijn privacybeleid op orde heeft, is Chunghwa Telecom. De verplichting om met overheden mee te werken in het belang van de nationale veiligheid wegen zij zorgvuldig af tegen waarborging en bescherming van privacy en mensenrechten van klanten.’ Soms nemen de beleggingsfondsen contact op met bedrijven om vragen te stellen. ‘Als we dat doen, laten we altijd even weten hoe ons oordeel uitvalt. Bij sommige bedrijven zit het prijsgeven van informatie in hun verdienmodel. Met zo’n bedrijf gaan we sowieso niet in zee. We onderzoeken alles vanachter onze Haagse bureaus. Daar waar mogelijk toetsen we en nemen we, indien nodig, een strikt standpunt in. Maar nederigheid is hier op z’n plaats. Het blijft bij wereldwijd-opererende bedrijven lastig om alle informatie boven water te krijgen. We wegen zorgvuldig af of een bedrijf toegelaten kan worden tot ons beleggingsuniversum. Bij twijfel niet doen, is ons motto.’