Het imago van farmaceuten zit dankzij de razendsnelle ontwikkeling van de coronavaccins in de lift. Stonden ze een jaar geleden nog onderaan de lijst van meest betrouwbare bedrijven, inmiddels ontvangen zij over het algemeen ook lof. Mede dankzij de beschikbaarheid van vaccins gaat een groot deel van de wereld geleidelijk van het slot.
Ook buiten corona leveren farmaceuten een essentiële bijdrage aan de wereldwijde gezondheidszorg. Medicijnen verbeteren voor een grote groep kwetsbare mensen de kwaliteit van leven. En niet zelden maken ze het verschil tussen leven en dood. De bedrijven die deze medicijnen ontwikkelen en produceren, zijn dan ook onmisbaar voor de gezondheid en het welzijn van mensen.
De keerzijde van de farmaceutische industrie staat al een aantal jaar in de belangstelling. Een belangrijk thema is het openbaar maken van betalingen aan gezondheidsprofessionals wereldwijd. Patiënten moeten hun dokter volledig kunnen vertrouwen. Zij hebben recht op volledige transparantie en moeten kunnen inzien of hun dokter betalingen ontvangt van farmaceutische bedrijven. Voor die betalingen kunnen goede redenen zijn, zoals educatie of het meewerken aan onderzoek. Maar farmaceuten moeten daar wel openheid over geven. Ook het beloningsbeleid is een veelbesproken onderwerp. Veel bedrijven belonen hun verkooppersoneel op basis van individuele verkoopdoelen. Technische kennis en kwaliteit van de service die ze verlenen aan gezondheidsprofessionals worden minder beloond, terwijl juist daarmee het belang van de patiënt centraal komt te staan.
Zit er na alle aandacht van de afgelopen jaren ook verbetering in de sector? Ja, maar het gaat langzaam. Naar aanleiding van vragen van onder meer ASN Impact Investors rapporteert AstraZeneca inmiddels over transparantie over betalingen. En GlaxoSmithKline paste het beloningsbeleid aan. Ook uit de jaarlijkse Access to Medicine Index (een overzicht van het beleid van geneesmiddelenfabrikanten om de allerarmsten van de nodige medicijnen te voorzien) blijkt vooruitgang. Acht van de twintig grootste farmaceutische bedrijven nemen initiatieven om nieuwe middelen makkelijker beschikbaar te maken in arme landen.
ASN Impact Investors (beheerder van de ASN Beleggingsfondsen) kiest ervoor om op een verantwoorde manier te beleggen in farma. Dat wil zeggen: alleen in bedrijven die medicijnen op een duurzame en eerlijke manier maken en verkopen.
‘Wij zijn van mening dat medicijnen en vaccins nodig zijn’, zegt Mariëtta Smid, senior manager Duurzaamheid bij ASN Impact Investors. ‘Het liefst zien we dat er nadruk wordt gelegd op preventie. Maar de realiteit is dat kwetsbare groepen altijd gebaat zullen zijn bij goede medicijnen en vaccins. Experts, denk aan wetenschappers en medici, bevestigen dit. Dat standpunt volgen wij.’
In de strijd om eerlijke farma voert ASN Impact Investors al sinds 2015 engagement met de sector. Mariëtta: ‘Dat houdt in dat we in gesprek gaan met de bedrijven over onderwerpen die wij belangrijk vinden. We willen ze bewust maken van hun prestaties op het gebied van mensenrechten, klimaat en biodiversiteit. Dokters omkopen om bepaalde medicijnen voor te schrijven, vinden we bijvoorbeeld ontoelaatbaar. Ook willen we dat iedereen op de wereld toegang moet krijgen tot alle medicijnen. Daarnaast stellen we vragen over het beloningsbeleid. De afweging om wel of niet te beleggen in een bedrijf maken we heel zorgvuldig. In een uiterst geval nemen we afscheid.
Dit hebben we in 2019 met een aantal farmaceuten gedaan waar we onvoldoende vooruitgang en commitment zagen. Maar tegelijkertijd blijft de ontwikkeling en productie van medicijnen heel belangrijk. We volgen nieuwsberichten rondom de bedrijven continu en beoordelen tweejaarlijks uitgebreid het beleid. We informeren de bedrijven over onze uitkomsten en stimuleren ze te verbeteren. Zo zijn we ook als kleine speler in staat om veranderingen in gang te zetten.’
Naar boven
Goedgeld april 2021
Goedgeld september 2019